3B Görünüm

LiSurf 3B Görünüm, araziyi farklı açılardan incelemek ve oluşturulan üçgen modelin geometrisini görsel olarak kontrol etmek için kullanılır. Beklenmedik sivrilmeleri, çukurları ve şev geçişlerini fark etmeyi; ilgili üçgenin kot, alan ve eğim bilgilerini incelemeyi kolaylaştırır.

Sınır katmanları ve ortofoto, modelle birlikte değerlendirilerek çizim ile sahadaki detaylar karşılaştırılabilir. Görüntüleme ve sorgulama işlemleri kaynak çizim geometrisini değiştirmez.

01. Modeli açma ve arayüz

Komut yolu: LiSurf → Arazi Modeli Araçları → 3B Görünüm

1. Üçgen modelinizi içeren çizimi etkinleştirin ve 3B Görünüm komutunu açın.
2. Model otomatik yüklenmezse katman seçimi önerisini onaylayın; geçerli üçgen veya kotlu çizgi içeren katmanı seçin.

Otomatik yüklemede UCGEN_MODEL içeren model katmanları ve EGRI / EGRİ ile başlayan kotlu çizgi katmanları aranır. Yalnız 2B çizgi içeren veri, bu yolla model olarak alınmaz.

Katmanlar: görünürlüğü ve katman menülerini yönetir. Lejant: renklerin değer karşılıklarını gösterir. Bilgi: model, imleç, seçili üçgen ve analiz sonuçlarını listeler.

Panelleri Giriş → Paneller grubundan açıp kapatabilirsiniz. Modelin tümünü görmek için Giriş → Limit Bul kullanın.

02. Görünümü yönetme

Bakış açısını değiştirerek şevleri ve kot geçişlerini inceleyin. Önce bütünü görün, ardından kontrol edeceğiniz bölgeye yaklaşın.

İşlem / komut	Nasıl kullanılır?	Ekrandaki sonuç
Bütüne dönme Limit Bul	Giriş → Kamera ve Gezinme grubundan tıklayın.	Etkin katmanların kapsamı pencereye sığar.
Model çevresinde dönme Kamera Konumu	Kipi seçin. Model üzerinde sol fare tuşunu basılı tutup sürükleyin.	Bakış yönü ve yüksekliği değişir.
Yatay kaydırma Kamera XY	Kipi seçin ve sol tuşla sürükleyin.	Görünüm yatay düzlemde yer değiştirir.
Yaklaşma / uzaklaşma Büyüt / Küçült	Düğmeleri kullanın veya fare tekerleğini ileri / geri çevirin.	Kamera modele yaklaşır veya modelden uzaklaşır.
Sürükleyerek yaklaşma Yakınlaştır	Kipi seçin. Aşağı sürükleyerek yaklaşın, yukarı sürükleyerek uzaklaşın.	Kamera uzaklığı değişir.

Hazır görünümler

Giriş → Hazır Görünümler grubunda istediğiniz yönü tıklayın. Üstten üst bakışa; Kuzeyden, Güneyden, Doğudan, Batıdan ilgili yönden bakışa; İzometrik çapraz bakışa geçirir.

Ortografik, perspektifsiz üst görünümü açar. Bu görünümde kaydırmak için Kamera XY kullanın. Ortografik seçeneğini kapattığınızda önceki perspektif bakışa dönülür.

03. Üçgen modelini kontrol etme

Kontrol sırasında üçgenlerin bağlantılarını, ani kot sıçramalarını ve şev geçişlerini inceleyin. Şüpheli bir yüzeyi farklı açılardan değerlendirin; düzeltme öncesinde kaynak verideki kotları ve bağlantıları kontrol edin.

1. Analiz → Gösterim alanından Üçgenler seçin.
2. Giriş → 3B Görünüm Ayarları → Kenarları göster seçeneğini açın. Gereksiz çizgi katmanlarını gizleyerek üçgen ağını belirginleştirin.

Köşe koordinatları aynı bölümde 1. köşe, 2. köşe ve 3. köşe satırlarında yer alır.

Üçgen seçimi kaynak geometriyi değiştirmez.

Bir üçgenin bilgilerini okuma

Yatay alan, üçgenin yatay düzleme izdüşümüdür. Yüzey alanı, eğimli yüzün 3B alanıdır. Eğim dikliği, Bakı yokuş aşağı yönü gösterir.

04. LiCAD’den katman ekleme

Modeli çalışma sınırı, kotlu parsel sınırları veya diğer uygun çizgi verileriyle birlikte incelemek için etkin çizimdeki katmanları ekleyebilirsiniz.

Bu yolla geçerli üçgenler ve kotlu çizgiler alınır. Parsel sınırları kullanılacaksa çizgilerin kot bilgilerini kontrol edin. Kotsuz vektörleri dosya referansı olarak eklemek ayrı bir işlemdir.

Katman görünümünü düzenleme

05. Kot, eğim ve bakı renklendirmesi

Renklendirme, modeldeki yükseklik, diklik ve yön farklarını ayırt etmeyi kolaylaştırır. Renkleri yorumlarken Lejant panelindeki karşılıklarını esas alın.

1. Katmanlar panelinde üçgen katmanına sağ tıklayın.
2. Otomatik renklendir menüsünden Kota göre, Eğime göre veya Bakıya göre seçin.
3. Giriş → Paneller → Lejant düğmesiyle lejantı açın; ilgili katmanın renklerini ve değerlerini inceleyin.

	Neyi gösterir?
Kota göre	Üçgenin köşe kotlarının ortalamasına göre renk verir. Kotlu çizgilerde de kullanılabilir.
Eğime göre	Üçgenlerin eğim yüzdesini renklerle gösterir. Dikleşen bölgeleri ayırt etmek için kullanılır.
Bakıya göre	Yokuş aşağı yönü renklendirir. Yatay üçgenler Düz olarak değerlendirilir.

Paleti değiştirme: Katmana sağ tıklayın, Renk rampası menüsünden bir palet seçin. Ters çevir renklerin yönünü tersine döndürür; sayısal değerleri değiştirmez.

Sınırı belirginleştirme: Çizgi katmanında Otomatik renklendir → Tek renk... ile renk seçin. Kaynak çizimdeki renge dönmek için Licad GIS renkleri kullanın.

06. Yüzey gösterimi ve eş yükseltiler

Üçgenler, kaynak modelin yüzlerini gösterir. Pürüzsüz yüzey (DEM), üçgenlerden üretilen yükseklik ızgarasını gösterir; ortofoto giydirme ve yüzeyi daha bütüncül inceleme için kullanılır.

1. Analiz → Yüzey → Gösterim listesini açın.
2. Pürüzsüz yüzey (DEM) seçin. Izgara oluşturulur ve Katmanlar panelinde ilgili satır görünür. Üçgen ağına dönmek için aynı listeden Üçgenler seçin.

Duvarlar
DEM’in kenar yüzlerini Yok, Dokulu veya Katı olarak gösterir. Katı yan yüzlerde Duvar rengi ile renk seçebilirsiniz.

Bilgi → Yüzey
Gösterim türünü ve oluşturulan ızgaranın hücre bilgilerini gösterir.

Eş yükselti çizgilerini gösterme

07. Kot aralığıyla inceleme

Belirli bir yükseklik bandına odaklanmak için görüntüyü kot aralığına göre süzün. İşlem, modelden veri silmez.

1. Analiz → Kot Aralığı ve Seçim grubunu açın.
2. En az kot ve En çok kot değerlerini girin. Üst sınır alt sınırdan büyük olmalıdır.
3. Yalnız aralıktaki üçgenler seçeneğinin işaretli olduğunu kontrol edin. Kot değerini değiştirmek süzmeyi otomatik açar.

Üçgenler görünümünde
Üç köşe kotunun ortalaması aralıkta kalan üçgenler bütün olarak gösterilir. Üçgen, kot sınırından kesilmez.

DEM görünümünde
Aralık, ızgara hücrelerinin kotlarına uygulanır. Bu nedenle iki gösterimde görünür sınır farklı olabilir.

Tam modele geri dönme

Yalnız süzmeyi kapatmak için Yalnız aralıktaki üçgenler işaretini kaldırın. Kot sınırlarını model aralığına döndürmek ve üçgen seçimini de kaldırmak için aynı gruptaki Seçimi Temizle düğmesine basın.

08. Ortofoto ve referanslar

Ortofoto, modeldeki şevleri, yolları ve çalışma sınırını görüntüdeki detaylarla karşılaştırmak için kullanılır. Dosyanın modelle aynı alanı örtmesi ve koordinat bilgilerinin uyumlu olması gerekir.

1. Katmanlar paneline sağ tıklayın ve Referans Ekle... seçin.
2. Desteklenen ortofoto dosyasını seçip açın. Örnekte ortofoto.ecw kullanılır.
3. Giydirme için DEM’e geçiş denenir. Gerekirse Analiz → Gösterim → Pürüzsüz yüzey (DEM) seçin.
4. Referans satırının görünürlüğünü kontrol edin; modeli döndürerek görüntünün yüzeyle örtüşmesini inceleyin.

Opaklık ve Sırala ile örtüşmeyi düzenleyin.

Dosyayı sahneden çıkarmak için referans satırına sağ tıklayıp Referansı kaldır seçin.

Üçgenler görünümüne dönüldüğünde giydirilen referanslar otomatik gizlenir. DEM’e geri dönüldüğünde bu nedenle gizlenen referanslar yeniden gösterilir.

Çevrimiçi harita ekleme

Katmanlar → sağ tık → Online Harita Ekle yolundan kurulumda listelenen haritayı seçin. Tanımlı koordinat sistemi, erişilebilir servis ve gerekiyorsa sağlayıcı anahtarı gerekir. Başarılı ekleme sonunda harita referans katmanı olarak listelenir.

09. Su seviyesi, alan ve hacim

Girilen su kotunun altında kalan yatay alanı ve yüzey ile su düzlemi arasındaki hacmi inceleyebilirsiniz. Hesabın anlamlı olması için yüklü üçgen modeli bulunmalıdır.

1. Analiz → Su Baskını → Su seviyesi seçeneğini açın.
2. Su kotu değerini girin. Giriş → Bilgi panelini açarak Su baskını sonuçlarını okuyun.
3. Su rengi ve Saydamlık (%) ile düzlemin görünümünü ayarlayın. Kapatmak için Su seviyesi işaretini kaldırın.

Su altındaki alan
Su kotunun altında kalan yüzey parçalarının yatay izdüşüm toplamıdır.

Su hacmi (m³)
Bu parçalarla yatay su düzlemi arasındaki düşey boşluğun toplamıdır.

Suyu Yükselt, su düzlemini modelin üst kotuna doğru hareket ettirir. Başlatmak veya durdurmak için düğmeye basın; hareket sırasında alan ve hacim değerleri güncellenir.

Bu işlem geometrik bir kot–alan–hacim hesabıdır. Su bağlantısı, akış ve model dışına taşma değerlendirilmez.

10. Görünüm ayarları

Bu ayarlar yüzeyin ve arka planın görünüşünü düzenler. Modeli değerlendirirken görsel etkiyle sayısal sonucu birbirinden ayırın.

Düşey abartma ve yüzey saydamlığı

1. Sahne → Yüzey → Düşey abartma (x) alanına değeri girin. Gerçek düşey ölçek için 1 kullanın.
2. Yüzey saydamlığı (%) ile yüzeyi saydamlaştırın. Kenar rengi ile açık olan kenarların rengini seçin.

Düşey abartma yalnız görünümü değiştirir. Kot farkları daha belirgin görünür; kaynak kotlar, üçgen alanları, eğim, bakı ve su alanı–hacmi değişmez. Geometrik yorum yaparken 1 değerini esas alın.

Altlık, arka plan ve ışıklandırma

Büyük modellerde gezinme

Sahne → Seçenekler → Hızlı çizim seçeneğini açıp kamera hareketini deneyin. Bu seçenek gezinme sırasındaki yenileme davranışını değiştirir; akıcılık model büyüklüğüne ve bilgisayarınıza bağlıdır.

11. Görüntü çıktısı ve oturumu kapatma

İncelediğiniz görünümü rapora eklemek veya başka bir uygulamada kullanmak için görüntü dosyası oluşturabilir ya da panoya kopyalayabilirsiniz.

Resim dosyası kaydetme

Sonuç: Yalnız 3B görüntü alanı kaydedilir. Şerit komutlar ve yan paneller çıktıya dahil edilmez. Çözünürlük katsayısı, model geometrisinin ayrıntısını artırmaz.

Panoya kopyalama

Sunum → Dışa Aktar → Panoya Kopyala düğmesine basın. Ardından hedef belgeye veya görüntü uygulamasına yapıştırın. Pano görüntüsü 1 kat boyuttadır; Çözünürlük listesindeki katsayı dosyaya kaydetme için kullanılır.

Oturumu kapatmadan önce

İhtiyacınız olan görüntüleri kaydedin. Renk, görünürlük, kamera, su kotu, kot süzmesi ve eklenen referanslar açık 3B oturumuna aittir. Pencere yeniden açıldığında sahne kaynak çizimden yeniden kurulur.

Kontrolü tamamlamak için

Üçgen geometrisini farklı açılardan inceleyin; şüpheli yüzleri sorgulayın. Eklediğiniz sınır ve ortofotonun modelle örtüştüğünü kontrol edin. Sayısal sonuçları, doğru katman ve birimlerle değerlendirin.

Kasım 2026 · Görseller örnek projeden alınmıştır. Katman adları ve sayısal değerler kullanılan projeye göre değişir.