Skip to main content

Yanılma Sınırı Hesabı

LiMar Modülü · Örnek Uygulama
Bu örnek uygulama, LiMar üzerinde yanılma sınırı hesabının nasıl yürütüldüğünü adım adım açıklamak için hazırlanmıştır.

1. Yanılma Sınırı (Tecviz) Hesabı

Tapu planlarında gösterilen sınırlar ile arazide ölçülen gerçek sınırlar ya da hesaplanan yüzölçümleri arasında küçük farklar kaçınılmazdır. Bu farklılıkların “bilimsel olarak kabul edilebilir” üst sınırını belirleyerek, her iki tarafı da (mülk sahibi ve devlet) haksız düzeltme veya ihtilaflardan korumak yanılma sınırının temel amacıdır.

Eskiden bu kavram “Tecviz” olarak anılırken, 2019’da Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün 2019/13 sayılı genelgesiyle resmî adı “Yanılma Sınırı” oldu.

1.1. Yüzölçümü Hesabı İçin Yanılma Sınırı Nasıl Hesaplanır?

Yüzölçümü Hesabı Yanılma Sınırı: Plan veya kayıt değerleriyle yapılan ilk alan hesabı ile, kayıtlı köşe koordinatlarından bilgisayarda yeniden hesaplanan alan arasındaki kabul edilebilir farktır.

Hesaplama yöntemleri, geometrinin türüne (arşiv onaylı / geçici koordinatlı) ve işlemin niteliğine (alan hesabı, aplikasyon) göre değişir.

1.1.1. Arşiv Onaylı Geometrilerde

Arşiv onaylı koordinatlar, tapu ve kadastro işlemleri sırasında, örneğin ilk parsel kuruluşunda, güncelleme, sayısallaştırma veya imar, ifraz gibi arazi düzenlemelerinde, ölçüm ekipmanları ve yöntemleriyle (ITRF96, ED50 veya yerel bir koordinat sistemi kullanılarak) doğrudan belirlenmiş ve tapu siciline kaydedilmiş yatay köşe noktası değerleridir.

Bu koordinatlar, pafta ile arazinin gerçek sınırlarının uyumunu sağladığı için “onaylı” sayılır; yani üzerinden Gauss alan hesabı yapılarak elde edilen yüzölçümü, ilk ölçüm sonucu ile birebir örtüştüğü için parselin resmi kayıtları bu değerlere dayanır.

Tapu planının üretildiği dönemde yapılmış ve tapu siciline resmî olarak kaydedilmiş ilk yüzölçümü hesaplaması ile günümüzde aynı koordinatlar üzerinden tekrar edilen yeni hesaplamalar arasındaki fark;

  • koordinat dönüşümleri,
  • ölçüm verilerinin yuvarlanması,
  • önceki kadastro işlemlerinde uygulanan alan dengeleme gibi teknik süreçlerden kaynaklanabilir.
Bu farkın kabul edilebilir en yüksek değeri ise, parselin yüzölçümü büyüklüğüne göre kademeli olarak artan oranlar kullanılarak, aşağıda verilen formül çerçevesinde hesaplanır.
Hesaplamalarda, "Alan" değişkeni, arşiv onaylı koordinatların desimetrekare mertebesinde kullanılarak bulunan yüzölçümü bilgisini ifade etmektedir.
Tablo 1. Arşiv Onaylı Geometrilere İlişkin Yanılma Sınırı Oranları
Alan (m²) Oran En Çok Değer (m²)
0-10 0.05 10 x 0,05
11-100 0.02 0,5 + (Alan-10) x 0,02
101-500 0.01 2,3 + (Alan-100) x 0,01
501-1000 0.005 6,3 + (Alan-500) x 0,005
1001-5000 0.004 8,8 + (Alan-1000) x 0,004
5001-25000 0.003 24,8 + (Alan-5000) x 0,003
>25000 0.0015 84,8 + (Alan - 25000) x 0,0015
Örnek-1
100,00 m² yüzölçümlü kesin koordinatlı bir parselin yüzölçümü hesabı yanılma sınırı ;
0,5 + (100-10) x 0,02 = ± 2,3 m²
Örnek-2
950,00 m² yüzölçümlü kesin koordinatlı bir parselin yüzölçümü hesabı yanılma sınırı;
6,3 + (950-500) x 0,005 = ± 8,55 m²
Not: Tabloda, alt dilim ile üst dilim arasında kalan küsuratlar, alt dilim üzerinden işlem görür.
Örnek-3
100,75 m² yüzölçümlü kesin koordinatlı bir parselin yüzölçümü hesabı yanılma sınırı;
0,5 + (100,75-10) x 0,02 = ± 2,32 m²

1.1.2. Geçici Koordinatlı Geometrilerde

Köşe noktalarının nokta konum doğruluğu (MK Değeri) kadar çevresinde hata yayılımı (hata çemberleri) çizilir.

Yöntem
  1. Her köşe etrafına, ölçüm yöntemine göre belirlenen yarıçaplı hata çemberi yerleştirilir.
  2. Bu çemberlere teğet geçen en büyük ve en küçük kapalı poligon geometrileri türetilir.
  3. Bu iki poligonun alanları arasındaki fark, dış (maksimum) ve iç (minimum) yanılma sınırını verir.
  4. Kayıtlı yüzölçümün, bu iki değer arasında kalması gerekir.
Şekil 1. Örnek Parsel Sınırının İç ve Dış Yanılma Sınırları Diyagramı
y1.png

Yapılacak hesaplamalarda, üretim yöntemine göre nokta konum doğrulukları aşağıdaki tablodan alınır:

Tablo 2. Farklı Ölçek ve Üretim Yöntemlerine Göre Nokta Konum Doğruluk Değerleri
y2.png


Eğer hesaplanan veya uygulamada ortaya çıkan gerçek fark, ilgili sınırı aşmıyorsa, harita ve tapu değerleri aynen korunur. Sınırın üzerinde bir hata varsa, örneğin alan farkı Δ’den büyükse öncelikle mevzuata uygun olarak düzeltme (yeniden ölçüm, plan düzeltme) işlemi yapılır.

2. LiMar İle Yanılma Sınırı Hesabı

Aşağıdaki adımlarda, daha önce hazırlanmış DemoLimar adlı proje üzerinden yanılma sınırı hesabı açıklanmaktadır. Dilerseniz kendi projeniz üzerinden de ilerleyebilirsiniz.

2.1. Proje Açma

2.1.1. DemoLimar Projesini Açma

  1. LiMar’ı başlatın.
  2. Üst menüden Proje → Demo Proje Aç komutunu seçin.
  3. Ekranın sol üst köşesinde proje adı olarak DemoLimar göründüğünde,
  • .limarproj (sözel veriler) ve
  • aynı klasördeki .LCG (grafik veriler) dosyaları

otomatik olarak yüklenmiş ve kullanıma hazır demektir.


2.1.2. Sıfırdan Yeni Proje Oluşturma

Kendi parsel verileriniz ve özniteliklerinizle çalışmak için:

  1. LiMar ana menüsünden Proje → Yeni Proje Aç komutunu tıklayın.
  2. Açılan pencerede Kayıt Konumu ve Proje Adı bilgilerini girin.
  3. Veri Al Sihirbazı ekranı iki yol sunar:
Otomatik Aktarım
Elinizde TAKBİS, Access (.mdb), XML, Excel, DBF vb. kaynaklar varsa, sihirbaz sizi adım adım bu verileri .limarproj dosyanıza aktarmaya yönlendirir.
Manuel Giriş
Hazır sözel veri yoksa sihirbazı “İptal” ile kapatın; Kadastral Durum aracını kullanarak parsel listelerini ve öznitelikleri elle tanımlayın.

2.2. Kadastral Durum Seçimi

  1. Uygulama penceresinin üst kısmındaki “Kadastral Durum” aracını bulun.
Şekil 2 . Kadastrol Durum Aracı
y3.png
  1. Bu araç, tüm ada ada/parseller için hem kadastral durum detaylarını hem de malik bilgilerini tek bir pencerede toplar. Yan panelde üç grup altında toplanmış araçlar, ana tabloda “Kadastro Ada/Parsel Listesi” ve alt tabloda “Malik Bilgileri” bulunur.
Şekil 3. Kadastral Durum Penceresi
y4.png

3. Parsel Verilerinin Görüntülenmesi

Yanılma Sınırı hesabının yapılabilmesi için açılan pencerede, proje içindeki tüm parsellerin Hesap Yüzölçümü ve Tapu Yüzölçümü değerleri sütunlarda gösterilir.

Eğer bu değerler boş ise;

  1. Manuel veri girişi için ilgili hücreye çift tıklayın ve açılan düzenleme kutusuna metrik değeri yazın.
  2. Ya da sol paneldeki “Grafikten Veri Al” aracı ile veri aktarımı yapılır.

4. Kontrol Türünün Seçimi


  1. Sol panelin en altındaki Kontrol sekmesine tıklayın.
  2. Sekmeye tıkladığınızda panelin üst kısmında dört farklı kontrol ikonu açılır:
  • Grafikte Bulunmayan Tapu Kayıtları
  • Tapu Kaydı Bulunmayan Grafikler
  • Hisse Kontrol
  • Kadastro Alan Kontrolü
  1. Dördüncü ikon olan “Kadastro Alan Kontrolü” seçin.
Şekil 4. Kontrol Türünün Seçimi
y5.png

5. Koordinat Statüsünün Belirlenmesi

Yanılma sınırı hesabı yapabilmek için parsellerin Arşiv Onaylı mı yoksa Geçici Koordinatlı mı olduğu bilgisini tanımlamanız gerekir. Bunu aşağıdaki 3 yöntemden biriyle gerçekleştirebilirsiniz:

5.1. Manuel Giriş

  • Arşiv Onaylı parseller için: “Arşiv Onaylı mı?” sütunundaki onay kutusunu ✔ işareti ile işaretleyin.
  • Geçici Koordinatlı parseller için: “Nokta Konum Doğruluğu (MK)” sütununa ilgili MK değerini manuel olarak girin.

5.2. Toplu Nokta Konum Doğruluğu Atama

  1. Sol panelden “Toplu Nokta Konum Doğruluğu” aracını seçin.
  2. Harita üzerinde tüm ada/parselleri ya da belirli bir ada-parsel aralığını seçin.
  3. Açılan alt pencerede, atamak istediğiniz MK değerini girin ve “Uygula” butonuna basın.
Şekil 5. Toplu Nokta Konum Doğruluğu Atama
y6.png

5.3. “Grafikten Veri Al” ile Otomatik Atama

  1. Sol panelde İşlem / Grafikten Veri Al aracını tıklayın.
  2. Açılan pencerede:
  • “Arşiv Onaylı Katmanı” için ilgili katmanı seçin.
  • “Geçici Koordinatlı Katmanı” için ilgili katmanı seçin.
  1. “Veri Al” butonuna basarak otomatik atamayı tamamlayın.
Not: “Nokta Konum Doğruluğu” değeri, seçilen katmanın ada ismi olarak atanır.
Şekil 6. Grafikten Veri Al ile Otomatik Atama 1
y7.png
Şekil 7. Grafikten Veri Al ile Otomatik Atama 2
y8.png

6. Yanılma Sınırı Hesabının Başlatılması


  1. Koordinat statüleri belirlendikten sonra sol panelde “Yanılma Sınırı Hesapla” aracını tıklayın.
Şekil 8. Yanılma Sınırı Hesaplama Aracı
y9.png
  1. Açılan hesaplama penceresinde “İleri” butonuna basın.
  2. Hesaplama süreci ilerleme çubuğu ile gösterilir.
  3. İşlem başarıyla tamamlandığında “Tamamlandı” mesajlı onay penceresi çıkar.
Şekil 9. Yanılma Sınırı Hesaplama Sihirbazı
y10.png

7. Sonuçların İncelenmesi

Hesaplanan yanılma sınırları, Kadastro Alan Kontrolü penceresindeki ilgili sonuç sütunlarında güncellenir.

Şekil 10. Yanılma Sınırı Hesap Sonuç Ekranı
y11.png

8. Rapor Oluşturma


  1. Ana araç çubuğunda “Raporlar” menüsünü açın.
  2. Listeden “Mülkiyet Raporu Cetveli – Uygulamaya Giren Parsellerin Yüzölçüm Hesapları” seçeneğini tıklayın.
  3. Açılan rapor penceresinde:
  • “Ada/Parsel Seçimi” bölümünden istediğiniz seçimleri yapın.
  • Çıktı Türü formatını belirleyin.
  1. rapor önizlemesi yeni bir pencerede açılır.
  2. “Kaydet” veya “Yazdır” seçenekleri ile raporu bilgisayarınıza indirebilir veya doğrudan yazıcıya gönderebilirsiniz.
Back to top